Rosemarijn vertelt #03 - Je denkt dat je weet wat je verlangt, totdat je lichaam antwoord geeft

Verhalen uit het veld over intimiteit, relaties, lichaam en schaduw

Over Erotic Blueprints, verschillende seksuele behoeften en onze erotische schaduw

Ze wist eigenlijk al precies wie ze was

Een van de deelnemers aan onze opleiding had zich goed voorbereid op de dag waarop we met de Erotic Blueprints zouden gaan werken. Ze had zich ingelezen, kende de verschillende types en had natuurlijk alvast onderzocht waar ze zichzelf in herkende. Haar conclusie was behoorlijk helder: zij was Sensual. Zachtheid, zintuiglijkheid, tijd, mooie aanrakingen, een lichaam dat langzaam wordt meegenomen en de ruimte krijgt om op te warmen — ja, daar herkende ze zichzelf in.

Kink daarentegen? Absoluut niet. Ook met de Shapeshifter kon ze niet zoveel. Ze had haar erotische landschap eigenlijk behoorlijk helder in kaart gebracht en er was weinig twijfel over waar ze thuishoorde.

Ik herken die beweging maar al te goed, niet alleen uit mijn werk, maar ook uit mezelf. Wij mensen houden ervan om onszelf te begrijpen. Er zit iets geruststellends in wanneer we eindelijk woorden vinden voor wie we zijn. Dit ben ik. Dit past bij mij. Dit herken ik. En dat daar aan de overkant, dat ben ik dus duidelijk niet.

Alleen heeft het lichaam soms de onhebbelijke gewoonte zich weinig aan te trekken van de verhalen die wij over onszelf hebben gemaakt.

En dat was precies wat er die dag gebeurde.

Wat zijn Erotic Blueprints?

De Erotic Blueprints zijn ontwikkeld door de Amerikaanse somatisch seksuoloog Jaiya. Vanuit jarenlang werken met seksualiteit, cliënten en verschillende vormen van erotisch en lichaamsgericht werk ontwikkelde zij een model dat taal geeft aan de verschillende manieren waarop mensen opwinding en erotisch plezier kunnen ervaren.

Binnen dat model worden vijf Erotic Blueprint Types onderscheiden: Energetic, Sensual, Sexual, Kinky en Shapeshifter.

Wat ik daar zo interessant aan vind, is dat het iets zichtbaar maakt wat ik in mijn jarenlange werk met stellen en individuen voortdurend ben tegengekomen: wat de ene persoon onmiddellijk opent en opwindt, kan bij een ander vrijwel niets doen. Precies dezelfde aanraking kan voor de één heerlijk zijn en bij de ander juist maken dat alle opwinding verdwijnt.

Toch doen we in relaties vaak iets heel logisch en tegelijkertijd merkwaardigs: we geven de ander wat we zelf lekker vinden. Want als iets voor mij erotisch voelt, waarom zou het voor jou dan niet erotisch zijn?

Alleen werkt seksualiteit zo niet.

Misschien spreken jullie verschillende erotische talen

Stel dat jouw lichaam sterk reageert vanuit de Sexual Blueprint. Je houdt van directheid, van expliciet seksuele energie, van lichamen die elkaar vinden zonder dat daar eerst een zorgvuldig opgebouwd programma aan vooraf hoeft te gaan. Seks hoeft voor jou misschien helemaal niet gebonden te zijn aan een slaapkamer. De keuken kan uitstekend zijn, of een onverwacht moment op reis, een hotelkamer, een auto of iedere andere plek waar spontaniteit en verlangen elkaar ineens vinden.

Je partner zit daarentegen veel sterker in de Sensual Blueprint. Die heeft misschien juist tijd nodig. Een mooie ruimte, geen rommel om zich heen, eerst samen eten, een warm bad, muziek, een geur, een glas wijn, zachte aanrakingen en strelingen over het hele lichaam zonder dat die onmiddellijk ergens naartoe hoeven. Voor deze persoon begint erotiek misschien al uren voordat er überhaupt sprake is van een expliciet seksuele aanraking.

En daar kunnen twee mensen die ontzettend veel van elkaar houden elkaar volledig mislopen.

De Sexual kan denken: waarom wil je me nooit gewoon? Waarom moet er altijd zoveel aan voorafgaan? Terwijl de Sensual misschien denkt: waarom neem je nooit werkelijk de tijd voor mij? Waarom gaat het altijd zo snel?

Het pijnlijke is dat beiden oprecht hun best kunnen doen om de ander iets fijns te geven. Ze spreken alleen een verschillende erotische taal.

Wanneer je dat niet weet, kun je jarenlang denken dat er iets mis is met jullie seksualiteit, met je partner of zelfs met jezelf, terwijl er misschien iets heel anders speelt: je probeert voortdurend de juiste boodschap in de verkeerde taal over te brengen.

Vijf verschillende ingangen naar erotiek

De schoonheid van de Erotic Blueprints vind ik dat ze ons nieuwsgierig kunnen maken naar de manier waarop ons eigen lichaam erotiek ervaart.

De Energetic Blueprint kan bijvoorbeeld sterk reageren op ruimte, spanning, anticipatie en het bijna-aanraken. De erotiek kan juist ontstaan in dat kleine gebied tussen twee lichamen waarin nog niets gebeurt en tegelijkertijd alles mogelijk lijkt.

Bij de Sensual Blueprint spelen de zintuigen een belangrijke rol. Aanraking, geur, muziek, smaak, sfeer, schoonheid en temperatuur kunnen allemaal onderdeel worden van de erotische ervaring. Niet alleen wat je doet is belangrijk, maar ook de wereld die je eromheen creëert.

De Sexual Blueprint reageert vaak gemakkelijker op expliciet seksuele energie, naaktheid, genitaliteit en direct seksueel contact. Waar een Sensual misschien nog bezig is met de overgang van de dag naar de avond, kan een Sexual allang denken: kom hier.

Bij de Kinky Blueprint kan opwinding ontstaan rond intensiteit, taboe, macht, specifieke sensaties, dominantie en submission of andere vormen van erotisch spel die iemand persoonlijk spannend vindt.

En dan is er de Shapeshifter, die zich juist in meerdere of alle erotische talen kan herkennen en vaak veel verschillende soorten prikkels en ervaringen kan waarderen.

Natuurlijk passen mensen niet keurig in vijf doosjes. We kunnen meerdere Blueprints in ons dragen en sommige daarvan zijn veel gemakkelijker toegankelijk dan andere. En precies daar wordt het voor mij interessant, want wat gebeurt er met een erotische taal die jouw lichaam wel spreekt, maar waarvan jij ooit hebt besloten dat die niet bij jou mag horen?

Terug naar de vrouw die zeker wist dat kink niets voor haar was

Tijdens onze opleidingsdag gingen we niet alleen praten over de Erotic Blueprints. We gingen ze ervaren.

Dat is voor mij een essentieel onderdeel van hoe we binnen de Intimacy and Shadow Work Practitioner-opleiding van Yuman Art werken. Je kunt boeken lezen over aanraking, overgave, seksualiteit en verlangen en daar vervolgens buitengewoon intelligente dingen over zeggen.

Je kunt precies begrijpen wat een bepaalde Erotic Blueprint inhoudt en jezelf op basis daarvan ergens indelen.

Maar dan komt het lichaam. En het lichaam heeft soms andere informatie.

Onze deelnemers kregen die dag de mogelijkheid om met de verschillende kwaliteiten van de Erotic Blueprints in contact te komen en werkelijk te onderzoeken wat er in hun lijf gebeurde. Niet wat ze dachten dat er zou moeten gebeuren en ook niet wat ze vooraf aantrekkelijk vonden klinken, maar wat er daadwerkelijk ontstond.

En toen kwam deze vrouw in contact met kink. Dezelfde vrouw die vooraf zo duidelijk had gevoeld: dit ben ik niet.

Haar lichaam begon vrijwel onmiddellijk intens te reageren. Ze begon te trillen en er kwam een enorme energetische beweging door haar heen, die zij zelf als een bijna kundalini-achtige ervaring beleefde. Alsof er ergens in haar lichaam een deur openging waarvan ze niet eens wist dat die bestond.

Wat zij in haar hoofd zo duidelijk buiten haar erotische identiteit had geplaatst, werd door haar lichaam met een bijna overweldigende intensiteit beantwoord.

Ze was er zelf volledig door van haar stuk.

Wanneer verlangen botst met wie je denkt dat je bent

Dit is het punt waarop de Erotic Blueprints voor mij veel interessanter worden dan een model waarmee je simpelweg kunt ontdekken wat je lekker vindt.

We zouden natuurlijk kunnen zeggen: zie je wel, zij heeft dus gewoon een Kinky Blueprint. Maar voor mij begint het werk daar pas. Want de veel interessantere vraag is waarom haar hoofd zo zeker wist dat dit niet bij haar hoorde, terwijl haar lichaam er zo krachtig op reageerde.

Daar komen we in het gebied van schuld en schaamte, van opvoeding en seksualiteitsnormen, van onze ideeën over wat goede seksualiteit is en wat een vrouw wel of niet hoort te verlangen. Daar ontmoeten we macht en controle, de angst om te veel te zijn, te wild, te seksueel, te dominant, te onderdanig, te donker of gewoon te anders dan het beeld waarmee we onszelf jarenlang veilig hebben gehouden.

En soms realiseren we ons dan dat bepaalde delen van onze seksualiteit helemaal niet verdwenen zijn. We hebben ze alleen zo diep onder tafel geschoven dat we zelf vergeten zijn dat ze daar nog liggen.

De erotische schaduw

Daar komt voor mij het werk van Jung heel dichtbij.

Binnen Jungiaans schaduwwerk onderzoeken we de delen van onszelf die niet of nauwelijks passen binnen het bewuste beeld dat we van onszelf hebben gemaakt. En dat zijn lang niet alleen de eigenschappen die we slecht, onaangenaam of beschamend vinden. Ook onze levenskracht kan in de schaduw terechtkomen. Onze boosheid, onze macht, ons vermogen om grenzen te stellen, ons verlangen om gezien te worden, onze sensualiteit, onze wildheid en dus ook onze erotiek.

Bij deze vrouw zag ik tijdens die ervaring iets oerinstinctiefs naar boven komen. Ik zou die kwaliteiten archetypisch kunnen verbinden met een dark feminine en een dark masculine: rauwer, krachtiger, minder aangepast en veel minder geïnteresseerd in hoe het allemaal hoort. Wat ik bijzonder vond, was dat haar verlangen niet maar één kant op bleek te bewegen. Er was iets in haar dat wilde domineren, kracht wilde nemen en leiden. Tegelijkertijd was er een deel dat juist genoot van onderdanigheid en overgave. De persoon met wie zij die dag werkte, kon de Kinky Blueprint zelf krachtig dragen, waardoor er een bedding ontstond waarin zij deze onbekende kanten van zichzelf daadwerkelijk kon ervaren.

Niet als theorie en niet als fantasie.nMaar in haar lichaam. En juist dat maakte de ontmoeting zo confronterend.

Schaamte bewaakt soms een deur

Want nadat haar lichaam zo duidelijk had gesproken, was niet ineens alles opgelost. Integendeel. Ze vond het moeilijk om toe te laten wat ze had ervaren. Er zat schaamte op en er zaten oordelen die botsten met het beeld dat ze jarenlang van zichzelf had gehad.

Dat begrijp ik heel goed. Ontdekken dat je iets fijn vindt wat je altijd hebt veroordeeld, is niet alleen een seksuele ontdekking. Het kan je hele beeld van jezelf even laten wankelen.

Misschien heb je jarenlang gedacht dat mensen die van dominantie houden een bepaald soort mensen zijn en ontdek je ineens hoe jouw eigen lichaam reageert wanneer jij je kracht werkelijk inneemt. Misschien heb je onderdanigheid altijd gezien als zwakte en ervaar je voor het eerst hoeveel kracht er kan zitten in bewust en consensueel gekozen overgave.

Daarom zie ik schaamte niet altijd als een teken dat we ergens vandaan moeten blijven. Soms staat schaamte als een wachter voor een deur waarachter een deel van onze levenskracht ligt dat we nog niet hebben durven ontmoeten.

Dat betekent natuurlijk niet dat ieder taboe doorbroken moet worden of dat ieder ongemak gevolgd moet worden. Het betekent alleen dat we nieuwsgierig mogen worden naar wat die schaamte eigenlijk probeert te beschermen.

Wat als je jarenlang seksualiteit beleeft die nauwelijks van jou is?

Die vraag raakt aan iets wat ik in mijn werk met relaties vaak tegenkom. Mensen kunnen jarenlang seksualiteit hebben zonder ooit werkelijk te onderzoeken welke erotische taal hun eigen lichaam spreekt.

Soms simpelweg omdat niemand ons dat ooit heeft geleerd. Maar soms ook omdat we vooral geleerd hebben naar de ander te kijken. Wat vindt mijn partner fijn? Wat verwacht mijn partner van mij? Wat hoort bij goede seks? Hoe zorg ik ervoor dat de ander tevreden is?

Vooral wanneer pleasen een oude overlevings- of relatiestrategie is geworden, kan seksualiteit steeds verder verwijderd raken van het eigen verlangen. Je kunt dan prima voelen wat de ander nodig heeft, terwijl de vraag wat wil ík eigenlijk? bijna ongemakkelijk wordt.

Je kunt zelfs steeds opnieuw instemmen met seksuele ervaringen terwijl je nauwelijks nog onderzoekt vanuit welke plek jouw ja ontstaat. Dat betekent niet automatisch dat er geen consent is, maar het kan wel betekenen dat een diepere laag van eigen verlangen zelden wordt geraadpleegd.

Je zegt ja tegen wat je kent, tegen wat veilig voelt, tegen wat je denkt dat je zou moeten willen of tegen datgene waarvan je weet dat je partner ervan geniet.

En ergens onder tafel kan ondertussen een ander deel van jou zitten te wachten.

Hoe kun je na twintig jaar nog niet weten wat je partner werkelijk verlangt?

Dat vind ik misschien wel een van de meest fascinerende dingen aan lange relaties.

We kunnen na vijftien of twintig jaar bijna alles van elkaar weten. Je weet hoe je partner koffie drinkt, welke kant van het bed die kiest, wat er gebeurt wanneer er stress is, welke blik betekent dat er iets aan de hand is terwijl de ander nog beweert dat alles prima gaat.

En toch kun je nauwelijks weten welke erotische taal het lichaam van je partner werkelijk spreekt.

We denken bij seksuele problemen vaak vrij snel dat het verlangen verdwenen is. Maar soms wordt het verlangen al jarenlang in een taal aangesproken waarop het lichaam nauwelijks reageert.

Een Sensual krijgt directheid terwijl het lichaam vertraging nodig heeft. Een Sexual krijgt een prachtig opgebouwde avond terwijl die ondertussen denkt: raak me alsjeblieft gewoon aan. Een Energetic wordt te snel aangeraakt terwijl juist het niet-aanraken spanning had kunnen opbouwen. Een Kinky schaamt zich zo voor diens verlangens dat de partner ze nooit werkelijk heeft leren kennen. En een Shapeshifter krijgt al jaren hetzelfde menu terwijl het lichaam verlangt naar een heel banket. Langzaam kan dan de conclusie ontstaan: wij passen seksueel gewoon niet bij elkaar.

Misschien. Maar misschien hebben jullie elkaars erotische taal nog nooit werkelijk leren spreken.

Een Erotic Blueprint is geen nieuw hokje

Daar zit voor mij wel een belangrijke nuance, want ik zou het zonde vinden als we de Erotic Blueprints vervolgens gebruiken om onszelf opnieuw vast te zetten.

Ik ben Sensual, dus zo ben ik nu eenmaal. Of: mijn partner is Sexual, dus die zal nooit begrijpen wat ik nodig heb.

Dan hebben we een model dat mogelijkheden kan openen veranderd in een nieuwe identiteit waarmee we precies dezelfde deur weer dichtdoen.

Ik zie de Erotic Blueprints liever als een kaart.

Een kaart vertelt je niet waar je moet wonen. Hij laat je zien welk landschap er bestaat en welke gebieden je misschien nog nooit hebt bezocht.

Misschien is Sensual jouw gemakkelijkste ingang. Misschien heb je Kinky jarenlang niet durven verkennen. Misschien ontdek je Energetic pas wanneer iemand je laat ervaren dat erotiek ook kan ontstaan zonder directe aanraking. Misschien verandert je erotische landschap door de jaren heen. Dat mag.

Waarom we met Erotic Blueprints werken binnen onze opleiding

Binnen de Intimacy and Shadow Work Practitioner-opleiding van Yuman Art werken we daarom niet alleen cognitief met de Erotic Blueprints. We brengen deelnemers in contact met de verschillende kwaliteiten, zodat ze niet alleen begrijpen wat er op papier staat, maar kunnen onderzoeken wat hun eigen lichaam ermee doet.

Dat vind ik belangrijk wanneer je later professioneel met mensen werkt rond relaties, seksualiteit en intimiteit. Je wilt niet automatisch jouw eigen erotische taal aan een ander opleggen.

Als jij zelf Sensual bent, hoeft niet iedere cliënt langzaam en zacht benaderd te willen worden. Als jij Sexual bent, is directheid niet automatisch het antwoord. En wanneer jij persoonlijk niets met kink hebt, betekent dat niet dat kink voor iemand anders geen betekenisvolle en consensuele erotische taal kan zijn.

Misschien nog belangrijker is dat je leert onderzoeken wat er in jóú gebeurt wanneer iemand tegenover je iets verlangt wat buiten jouw bekende wereld ligt.

Kun je nieuwsgierig blijven? Kun je onderscheid maken tussen jouw grens en jouw oordeel?

Kun je herkennen wanneer iets werkelijk niet veilig of passend is, maar óók wanneer je ongemak misschien iets over je eigen schaduw vertelt?

Dat vind ik wezenlijk vakmanschap voor iemand die met intimiteit werkt.

Aan het einde van die dag zat er een andere vrouw

Toen we aan het einde van de opleidingsdag met elkaar spraken over wat er was gebeurd, zat de vrouw die 's ochtends zo zeker wist dat kink niet bij haar hoorde er anders bij.

Niet omdat ze ineens een nieuwe identiteit had aangenomen. Ze hoefde niet van ik ben Sensual naar ik ben Kinky. Dat zou dezelfde beweging zijn geweest, alleen naar een ander hokje.

Er was vooral verwarring, voorzichtigheid en nog steeds schaamte. Maar tussen al die gevoelens door was er ook iets anders verschenen. Nieuwsgierigheid.

Heel voorzichtig kon ze beginnen toe te laten dat ze misschien twintig jaar lang een blinde vlek had gehad voor een deel van haar eigen seksualiteit. Ze wilde het niet meer onmiddellijk wegduwen. Ze wilde gaan onderzoeken wat daar eigenlijk leefde.

Ik vond dat prachtig.

Want voor mij is dat waar werkelijk schaduwwerk begint. Niet wanneer je eindelijk het definitieve antwoord hebt gevonden op de vraag wie je bent, maar wanneer je kunt verdragen dat het beeld dat je van jezelf had misschien niet compleet was.

Wanneer je kunt zeggen: ik dacht dat ik mezelf kende, en blijkbaar is hier nog iets.

Wat weet jouw lichaam dat jij nog niet weet?

Misschien is dat uiteindelijk waarom ik zo graag met de Erotic Blueprints werk. Niet omdat ik geloof dat vijf categorieën de menselijke seksualiteit volledig kunnen verklaren. Daarvoor zijn we veel te complex, te veranderlijk en te mysterieus.

Maar ze kunnen ons wel een taal geven waarmee we andere vragen beginnen te stellen.

Wat opent mijn lichaam werkelijk en wat sluit het? Welke vorm van erotiek laat ik gemakkelijk toe en welke veroordeel ik? Welke verlangens heb ik aangepast aan mijn partner? Waar schaam ik me voor? Wat heb ik ooit besloten dat niet bij mij hoort? En wat zou er gebeuren als ik niet langer alleen zou vragen wat mijn partner fijn vindt, maar werkelijk nieuwsgierig zou worden naar mijn eigen lichaam?

Misschien ontdek je niets spectaculairs. Misschien bevestigt je lichaam precies wat je al wist.

Maar misschien ligt er ergens in jou een verlangen dat je jarenlang niet hebt gehoord, omdat het niet paste bij degene die je dacht te moeten zijn. Niet verdwenen, niet kapot en ook niet verkeerd. Misschien heeft het alleen nooit de taal, de veiligheid of de ruimte gekregen om zich aan jou te laten zien.

En soms is er dan ineens een aanraking, een ervaring of een ontmoeting die precies die vergeten taal spreekt.

Zoals bij die vrouw op onze opleidingsvloer.

Ze dacht dat ze wist wat ze verlangde, totdat haar lichaam antwoord gaf.

En misschien is dat wel een van de mooiste dingen aan intimiteits- en schaduwwerk: dat het lichaam ons soms terugbrengt naar delen van onszelf die we allang hadden opgegeven als niet van ons.